Gadi Eisenkot

Met een serieuze blik schudt Benjamin Netanyahu generaal Gadi Eisenkot de hand, terwijl die met een lach van oor tot oor de felicitaties in ontvangst neemt. Het is februari 2015 als Eisenkot door de premier wordt beëdigd als hoogste man van het Israëlische leger.

Meer dan tien jaar later strijden dezelfde twee mannen voor het premierschap in Israël. Op 27 oktober van dit jaar gaat het land naar de stembus. De laatste peilingen tonen een nek-aan-nekrace tussen de partijen van Eisenkot en Netanyahu.

In Nederland is Eisenkot niet bekend. Maar ook in Israël heeft hij bij lange na niet de politieke status van Netanyahu. Pas na de verkiezingen van 2022 kwam hij in het Israëlische parlement terecht, als lid van de centristische Nationale Eenheidspartij onder leiding van zijn voorganger bij het leger, Benny Gantz.

Marokkaanse afkomst

Gadi Eisenkot werd geboren in de noordelijke stad Tiberias en groeide op in het uiterste zuiden van Israël. Zijn ouders waren Joodse immigranten uit Marokko die begin jaren 50 naar Israël emigreerden. Deze achtergrond kan Eisenkot in Israël de titel van eerste Marokkaans-Joodse premier opleveren.

Dat Eisenkots leven zich niet afspeelde in een welvarende stad als Tel Aviv, levert hem ook krediet op. En zijn indrukwekkende carrière in het Israëlische leger, van tiener in dienstplicht tot vijftiger als legerchef, doet het vaak goed bij Israëlische kiezers.

Bovendien krijgt Eisenkot veel steun vanwege het verlies van zijn 25-jarige zoon, die in 2023 omkwam tijdens de oorlog in Gaza. Een politicus die weet waar duizenden nabestaanden (van soldaten) mee moeten dealen, kan veelal rekenen op hun steun. 

Dienstplicht voor iedereen

Eisenkot diende tijdens deze oorlog als minister zonder portefeuille in Netanyahu’s zogeheten oorlogskabinet, maar stapte daar in 2024 uit. Hij had kritiek op de strategieloze koers die de premier volgde in Gaza. 

In zijn partijprogramma pleit Eisenkot voor een onafhankelijk onderzoek naar het falen op 7 oktober 2023 – de bloedige aanslag van Hamas en het uitbreken van de oorlog in Gaza – en wil hij dat iedereen in dienst gaat, dus ook de ultraorthodoxe en Arabische bevolking.

Na het verlies van zijn zoon richt Eisenkot in 2025 zijn eigen partij op. Met de naam Yashar!, wat rechtdoor of eerlijk betekent, neemt de oud-legerleider een duidelijke middenpositie in. Hij vindt discussies over de oprichting van een Palestijnse staat irrelevant na de terreuraanslag van Hamas op 7 oktober 2023.

Aan de andere kant is Eisenkot een fel tegenstander van de herbezetting van de Gazastrook en lijkt hij kritisch te zijn op de volledige annexatie van de Westelijke Jordaanoever. Toch vindt ook hij, zoals velen in Israël, Joodse nederzettingen van zo’n groot veiligheidsbelang dat die onderdeel van Israël moeten blijven.

Gebrekkig Engels

In de verkiezingscampagne, die nu officieel is begonnen, drijft Netanyahu’s Likoedpartij de spot met het Engels van Eisenkot. In een video op het X-account van Netanyahu’s adviseur spreekt Eisenkot met haperend Engels tijdens een internationale bijeenkomst, terwijl Netanyahu’s vloeiende Engels er strategisch naast is geplakt. 

Eisenkot reageert er gevat op: „Waar was Netanyahu’s uitstekende Engels op 7 oktober?