Oekraïense kunstfamilie uit elkaar gerukt door oorlog

De Waar Oleksii (20) en zijn moeder Maryna (60) vorig jaar Oekraïne ontvluchtten, bleef het andere deel van de creatieve Lidahovskyie familie in het door oorlog geteisterde land. 

Een kunstfamilie kan je de Lidahovskyi’s uit Kyiv wel noemen. Grafisch abstracte artiest Oleksii, acteur Andrew en filmregisseur Sasha zijn allen actief in de creatieve industrie. Net als moeder Maryna, die als professioneel schilder werkt. 


Na het uitbreken van de oorlog vertrokken Oleksii en Maryna. “De situatie is echt verschrikkelijk daar”, vertelt Oleksii ingetogen in de grote opvanglocatie aan de Thebe. “Ik lees elke dag het nieuws om te weten wat daar gebeurt. Ik vind dat deze oorlog zo snel mogelijk moet stoppen, maar dat kan alleen als wij winnen.”


De bescheiden Oleksii spreekt in het Engels en vertaalt de antwoorden van zijn moeder, die alleen Oekraïens spreekt. Oleksii hoopt op een gegeven moment geld te gaan verdienen met zijn kunst. “Ik wil een deel van mijn inkomsten naar het Oekraïense leger sturen.”


In de genen

Met een vader als architect pakte de tienjarige Maryna al vroeg het penseel op. Tien jaar later begint ze aan haar studie aan de Kharkiv State Academy of Design and Fine Arts. Als studente specialiseert ze zich in het schilderen van landschappen en portretten, voornamelijk met acryl- en waterverf. 


Na haar studie neemt Maryna deel aan meerdere tentoonstellingen in Oekraïne. En ook zoon Oleksii trekt ze mee met haar schilderkunsten. “Al heel mijn leven ben ik bezig met kunst”, vertelt Oleksii. In Oekraïne volgde hij een filmcursus aan de Kyiv Academy of Media Arts, en blijkt ook talent te hebben in de zogeheten grafisch abstracte kunst. Met een fascinatie die begon bij Star Wars, ontwikkelt hij zich als een innovatieve kunstenaar. 


Tentoonstellingen in Hilversum

In Hilversum zijn Maryna en Oleksii nog altijd druk met schilderen. Hun werken hebben inmiddels op meerdere tentoonstellingen in de mediastad gehangen. Maryna schildert regelmatig buiten in de Hilversumse parken. Zo stuitte een fotografe, tijdens een wandeling door het park, op Maryna die met een kwast en schetsboek in haar natuurlijke habitat zat.


Maryna blijkt een fascinatie te hebben voor het werk van Van Gogh en realiseerde door de Nederlandse kunstschilder het de doel van een kunstenaar. Maryna herkent zich in de oprechte liefde voor de natuur en mens door Van Gogh en zijn obsessie met de kennis van schilderen.


“Mijn moeders werk is voor het eerst in de bibliotheek in Hilversum tentoongesteld”, vertelt Oleksii trots. Maryna stuurde de bibliotheek een mail met de vraag om haar schilderwerken daar te kunnen plaatsen, en met succes: voor twee maanden hingen daar zeventien schilderijen van Maryna. “Lokale artiesten uit Hilversum pikten toen mijn moeders werk op en brachten ons in contact met ART Hilversum.”


De expositie in ART Hilversum bestond uit de computerkunst van Oleksii en Maryna. “Ik toonde mijn zelfontworpen legorobot die op basis van computerprogrammering abstracte schilder- en tekenwerken maakt”, vertelt Oleksii. Het maken van de robot kostte hem een paar maanden van zijn tijd hier in Nederland. 


Maryna tentoonstelde haar digitale schilderijen, gemaakt met haar witte tablet. Veel fysieke schilderwerken van Maryna zijn nog in Oekraïne, maar een aantal werken stonden nog op haar tablet, waarmee ze nu vol trots haar kunst laat zien.


Creatieve vrijheid behouden 

“We zijn erg trots dat we een expositie hebben gehad in de ART Hilversum. We hebben veel aardige en interessante mensen ontmoet en positieve en inspirerende feedback gekregen op ons werk”, zegt Oleksii.

Zowel moeder als zoon hebben veel ambities om hun kunst in Nederland verder kenbaar te maken. Zo wil Oleksii graag meer robots maken en verschillende manieren van kunst ontdekken. “Eigenlijk wil je gewoon blijven werken, en ik hou van elke vorm van creatieve uitingen. Ik wil gewoon iets blijven doen”, vertelt Oleksii.


Maryna wil Amsterdamse kunstgalerijen benaderen om haar kunst ook daar te kunnen tentoonstellen. En het liefst wil ze weer gaan schilderen en tekenen op een groter canvas, maar daar zoekt ze nog een studio voor.