‘Pieter Kuijt was ontzettend dapper’


Pieter Kuijt markeerde tijdens de Tweede Wereldoorlog de graven van geëxecuteerde verzetshelden, waardoor zij later konden worden teruggevonden. Er is postuum een fietspad naar de Katwijkse helmplanter vernoemd.

Voor een druilige vrijdagmiddag is het druk bij de opening van het Pieter Kuijtpad op de Waalsdorpervlakte. Een tiental familieleden praat elkaar luidruchtig bij. “We hebben nu veel meer erkenning voor zijn daden,” vertelt naamgenoot en kleinzoon Pieter Kuijt. De Katwijkse helmplanter Pieter ‘De Roe’ Kuijt (1892-1972) werkte tijdens de Tweede Wereldoorlog bij de Leidsche Duinwater Maatschappij (LDM), nu beter bekend als drinkwaterbedrijf Dunea. Als de Duitse bezetters verzetsstrijders executeerden, markeerde hij hun graven met helmgras. Daardoor wist hij de graven na de oorlog aan te wijzen. Reden voor een – postuum – eerbetoon aan de bescheiden verzetsheld.


Vincent Gaal, voorzitter van de Vereniging Erepeloton Waalsdorp, vertelt het verhaal van Kuijt al jaren. Wie de helmplanter was en waar hij vandaan kwam, wist hij niet: “We konden Pieter Kuijt nooit vinden.” Het Erepeloton Waalsdorp en Dunea hebben het verhaal de afgelopen jaren proberen te reconstrueren. Het zoeken naar de juiste familie Kuijt in Katwijk bleek behoorlijk lastig. Veel Katwijkers dragen de naam Kuijt. Een oproep in een lokale krant bereikte de juiste verwanten. Hierna ontstond het idee om Kuijt te eren door het fietspad dat langs het oorlogsmonument op de Waalsdorpervlakte loopt, naar hem te vernoemen. De gemeente Wassenaar realiseerde het plan binnen een maand.


Geschiedenis
In de Tweede Wereldoorlog werden er verzetsstrijders vanuit het Oranjehotel, de gevangenis in Scheveningen, naar de Waalsdorpervlakte gebracht en daar geëxecuteerd. Kuijt had voor zijn werk een vergunning gekregen om helmgras te planten in het duingebied. Hij ging met alle risico’s van dien het ‘Sperrgebiet’ in, het door de Duitsers verboden gebied. Kuijt plantte het helmgras in onregelmatige patronen op de graven, waardoor de vermoorde verzetshelden later konden worden teruggevonden.


“Het is een ontzettend dappere man geweest,” vertelt Vincent Gaal. “Als je hier werd gepakt, werd je doodgeschoten. Pieter Kuijt moest na de Tweede Wereldoorlog van geen enkel eerbetoon weten. Zelf vond hij het vanzelfsprekend dat hij die daden verrichtte.”


Volgens de familie heeft hij het heel zijn leven voor zich gehouden. Hij stopte uiteindelijk met het werken in de duinen en kreeg een behoorlijke geestelijke klap. Kleinzoon Peter Kuijt zei in Trouw: ‘Nu we het verhaal kennen, begrijpen we beter waarom hij soms zo teruggetrokken was. Hij zag dat die mensen werden doodgeschoten, en als je dat meemaakt, kan ik me voorstellen dat je er een tik van meekrijgt.’


“De doden moesten worden uitgewist, maar Piet wist dat te voorkomen,” vertelt burgemeester Leendert de Lange van Wassenaar in zijn speech voor het bedekte naambord van het fietspad. Naast hem staat de familie Kuijt aandachtig te luisteren. Na de onthulling plant de familie het symbolische helmgras onder het naambord. Fietspad 10 heet nu officieel het Pieter Kuijtpad.